● తాగునీటి అవసరాలకే అనుమతులు.. జయేశ్‌ రంజన్ ఐఏఎస్ స్పష్టీకరణ
● నవంబర్‌ 1 నుంచి ‘డయల్‌–ఏ–గ్రీన్‌ ట్యాంకర్‌’ సేవలు
● మేడ్చల్‌–మల్కాజిగిరిలో 12.12 మీటర్ల లోతుకు భూగర్భజలాలు
● ఎల్‌నినో ప్రభావంపై అప్రమత్తమైన ప్రభుత్వం.. నీరు, విద్యుత్‌ పొదుపునకు కార్యాచరణ
అల్వాల్, అక్టోబర్ 19: హైదరాబాద్‌ నగరంతో పాటు మేడ్చల్‌–మల్కాజిగిరి జిల్లాలోనూ భూగర్భజలాల పరిస్థితి ఆందోళన కలిగిస్తోంది. నిర్మాణాలు, పరిశ్రమలు, ఇతర తాగునీరేతర అవసరాలకు భూగర్భజలాల వినియోగాన్ని తగ్గించి, శుద్ధి చేసిన మురుగునీటిని ప్రత్యామ్నాయంగా వినియోగించడంపై ప్రభుత్వం దృష్టి సారించింది.
నిర్మాణ అవసరాల కోసం కొత్త బోర్లు వేయకుండా నియంత్రణలు అమలు చేయడంతో పాటు తాగునీటి అవసరాలకే అనుమతులు పరిమితం చేయాలని ప్రభుత్వ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి జయేశ్‌ రంజన్ ఐఏఎస్ స్పష్టం చేశారు.
నగరంలో తాగునీటి వనరులపై ఒత్తిడిని తగ్గించేందుకు హైదరాబాద్‌ జలమండలి నవంబర్‌ 1 నుంచి ‘డయల్‌–ఏ–గ్రీన్‌ ట్యాంకర్‌’ సేవలను ప్రారంభించనుంది. మురుగునీటి శుద్ధి కేంద్రాల నుంచి లభించే శుద్ధి చేసిన నీటిని నిర్మాణ సంస్థలు, పరిశ్రమలు, పార్కులు, పచ్చదనం నిర్వహణ వంటి అవసరాలకు ట్యాంకర్ల ద్వారా సరఫరా చేయనున్నారు.
ఆన్‌లైన్‌ బుకింగ్‌ సదుపాయం ద్వారా వినియోగదారులకు సమీపంలోని శుద్ధి కేంద్రాల నుంచి నీటిని అందించే విధంగా వ్యవస్థను రూపొందిస్తున్నారు. రోజువారీగా 500 మిలియన్‌ లీటర్ల శుద్ధి చేసిన నీటి వినియోగాన్ని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
హైదరాబాద్‌ కోర్‌ అర్బన్‌ ప్రాంతంలో 2026 సెప్టెంబర్‌ నాటికి భూగర్భజల మట్టం సగటున భూమికి 11.58 మీటర్ల లోతులో నమోదైంది. గత ఏడాది ఇదే నెలతో పోలిస్తే నీటిమట్టం 6.85 మీటర్లు దిగువకు పడిపోయింది.
ఆగస్టుతో పోల్చినా సెప్టెంబర్‌లో మరో 0.38 మీటరు లోతుకు చేరింది. సెప్టెంబర్‌ 30 నాటికి నమోదైన వర్షపాతం 457 మిల్లీమీటర్లు మాత్రమే. సాధారణంగా కురవాల్సిన 619 మిల్లీమీటర్లతో పోలిస్తే 26 శాతం లోటు ఏర్పడింది.
నగరంలోని ప్రాంతాలవారీగా నీటిమట్టాల్లోనూ భారీ వ్యత్యాసం కనిపిస్తోంది. కూకట్‌పల్లిలో భూగర్భజలాలు 47.23 మీటర్ల లోతులో ఉండగా, మియాపూర్‌లో 1.35 మీటర్ల లోతులో నమోదయ్యాయి.
మేడ్చల్‌–మల్కాజిగిరి జిల్లాలోనూ పరిస్థితి ప్రత్యేకంగా పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.
2026 ఆగస్టులో జిల్లాలో భూగర్భజల మట్టం సగటున భూమికి 12.12 మీటర్ల లోతులో నమోదైంది. ఆ నెలలో రాష్ట్రంలోని 33 జిల్లాల సగటు గణాంకాల్లో ఇదే అత్యధిక లోతు. జిల్లాలోని 15 మండలాల్లో 26 పైజోమీటర్లు, రెండు పరిశీలనా బావుల ద్వారా భూగర్భజలాలను ప్రతి నెలా పర్యవేక్షిస్తున్నారు.
అల్వాల్ పాత ప్రాంతంలోని పర్యవేక్షణ కేంద్రం కూడా ఈ వ్యవస్థలో భాగంగా ఉంది. జిల్లాలోని కొన్ని గ్రామాలు భూగర్భజలాల వినియోగ పరంగా ఇప్పటికే తీవ్ర ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటున్న నేపథ్యంలో నీటి వినియోగం, వర్షపు నీటి ఇంకుడు చర్యలు ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి.
ఎల్‌నినో ప్రభావంతో వర్షపాతం తగ్గే అవకాశం, రానున్న వేసవిలో తాగునీరు, విద్యుత్‌ అవసరాలు పెరిగే పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకుని ప్రభుత్వం ముందస్తు కార్యాచరణపై దృష్టి సారించింది. నీరు, విద్యుత్‌ కొరత తలెత్తకుండా జిల్లా స్థాయిలో ప్రణాళికలు సిద్ధం చేయాలని ఉన్నతాధికారులు సూచించారు.
మంజీరా, సింగూరు జలాశయాల్లో నీటి లభ్యత తగ్గిన పక్షంలో ప్రత్యామ్నాయ వనరుల వినియోగం, తాగునీటి సరఫరా కొనసాగింపుపై ముందుగానే ఏర్పాట్లు చేసుకోవాలని ఆదేశించారు. కృష్ణా, గోదావరి జలాల వినియోగ అవకాశాలతో పాటు అందుబాటులో ఉన్న నీటి వనరుల నిర్వహణపైనా దృష్టి సారిస్తున్నారు.
నగరంలో తాగునీటి పైపులైన్లకు అక్రమంగా మోటార్లు బిగించడం, నీటిని అనవసరంగా వృథా చేయడం వంటి సమస్యలను నియంత్రించాల్సిన అవసరముంది.
వర్షపు నీటి నిల్వ వ్యవస్థలను సక్రమంగా నిర్వహించడం, భూగర్భజలాల పునర్భరణకు చర్యలు చేపట్టడం, నిర్మాణ రంగంలో శుద్ధి చేసిన నీటి వినియోగాన్ని పెంచడం ద్వారా తాగునీటిపై ఒత్తిడిని తగ్గించవచ్చు. ప్రభుత్వ శాఖలతో పాటు అపార్ట్‌మెంట్‌ సంఘాలు, నిర్మాణ సంస్థలు, పరిశ్రమలు కూడా నీటి పొదుపు చర్యల్లో భాగస్వాములు కావాల్సి ఉంది.
భూగర్భజలాలు తగ్గుతున్న పరిస్థితుల్లో కొత్త బోర్ల నియంత్రణ, ప్రత్యామ్నాయ నీటి సరఫరా, వర్షపు నీటి సంరక్షణ చర్యలు కేవలం తాత్కాలిక పరిష్కారాలుగా కాకుండా దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికలో భాగం కావాలి.
హైదరాబాద్‌తో పాటు మేడ్చల్‌–మల్కాజిగిరి జిల్లాలోనూ నీటి వనరులపై నిరంతర పర్యవేక్షణ, నియంత్రణల అమలు, ప్రజల్లో అవగాహన పెంపు ద్వారానే రానున్న వేసవిలో తాగునీటి అవసరాలను సమర్థంగా ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంటుంది.
#Sidhumaroju
Alwal
