ఒక విగ్రహం అంటే కేవలం రాయి కాదు. అది ఒక వ్యక్తి జీవితాన్ని, ఆలోచనలను, పోరాటాన్ని, ఒక యుగాన్ని తర్వాతి తరాలకు పరిచయం చేసే చరిత్ర పాఠం. సమాజం ఎవరిని గుర్తుంచుకోవాలనుకుంటుందో, భవిష్యత్ తరాలకు ఎవరిని ఆదర్శంగా చూపించాలనుకుంటుందో విగ్రహాలే చెబుతాయి. అందుకే ప్రపంచవ్యాప్తంగా మహనీయుల విగ్రహాలు కేవలం అలంకరణలు కాదు.. చరిత్రకు ప్రతీకలు, సంస్కృతికి చిహ్నాలు, తరాలకు స్ఫూర్తి కేంద్రాలు.
తెలుగు రాష్ట్రాల్లో కూడా ఈ సంప్రదాయం దశాబ్దాలుగా కొనసాగుతోంది. ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ కాలంలో అనేక మంది మహనీయుల విగ్రహాలు ప్రజా ప్రదేశాల్లో ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. స్వాతంత్ర్య సమరయోధులు, కవులు, సామాజిక సంస్కర్తలు, రాజకీయ నాయకులు, సాహితీవేత్తలు ప్రజల మధ్య నిలిచేలా చేశారు. మాజీ ముఖ్యమంత్రి ఎన్టీఆర్ విగ్రహాలు తెలంగాణలో అనేక ప్రాంతాల్లో కనిపిస్తాయి. అలాగే అల్లూరి సీతారామరాజు విగ్రహాలు కూడా తెలంగాణ గ్రామాల నుంచి నగరాల వరకు దర్శనమిస్తాయి. వాటిపై ఎలాంటి అభ్యంతరం ఉండాల్సిన అవసరం లేదు. ఎందుకంటే వారు తెలుగు జాతి గర్వించదగిన వ్యక్తులు.
అయితే ఇక్కడ ఒక ఆసక్తికరమైన ప్రశ్న తలెత్తుతోంది. తెలుగు భాష, తెలుగు సంస్కృతి, తెలంగాణ చరిత్రకు విశిష్ట సేవలు చేసిన ఇతర మహానుభావులకు కూడా అదే స్థాయిలో గుర్తింపు దక్కుతోందా? తెలుగు ప్రజలందరూ గర్వించదగిన మహాకవి దాశరథి కృష్ణమాచార్య, జ్ఞానపీఠ గ్రహీత సినారె, ప్రజాకవి కాళోజీ నారాయణరావు వంటి మహనీయుల విగ్రహాలు ఆంధ్రప్రదేశ్లోని విజయవాడ, విశాఖపట్నం, కడప, రాజమండ్రి వంటి ప్రధాన నగరాల్లో ఎంత మేరకు కనిపిస్తున్నాయి అనే ప్రశ్న ఇప్పుడు చర్చకు వస్తోంది.
ఇక హైదరాబాద్లోని ట్యాంక్బండ్ను ఒక్కసారి గుర్తు చేసుకుంటే ఈ ప్రశ్నకు మరింత బలం వస్తుంది. ట్యాంక్బండ్పై ఏర్పాటు చేసిన మహనీయుల విగ్రహాలు ఉమ్మడి ఆంధ్రప్రదేశ్ చరిత్రకు ప్రతిబింబంగా నిలిచాయి. అక్కడ తెలుగు భాష, సాహిత్యం, స్వాతంత్ర్య పోరాటం, సామాజిక ఉద్యమాలు, రాజకీయ రంగాలకు చెందిన అనేక మంది ప్రముఖులు కనిపిస్తారు. వారిలో ఆంధ్ర ప్రాంతానికి చెందిన మహనీయులు కూడా ఉన్నారు. తెలంగాణ ప్రజలు వారిని తమ వారిగానే గౌరవించారు. వారి చరిత్రను తమ చరిత్రలో భాగంగానే స్వీకరించారు.
కానీ అదే సమయంలో మరో ప్రశ్న వినిపిస్తోంది. తెలంగాణ సాహిత్య, సాంస్కృతిక, చారిత్రక వారసత్వాన్ని ప్రతిబింబించే మహనీయులకు ఆంధ్రప్రదేశ్లో అదే స్థాయి ప్రాధాన్యత లభించిందా?
మహాకవి దాశరథి కృష్ణమాచార్య కేవలం కవి మాత్రమే కాదు. నిజాం నిరంకుశ పాలనకు వ్యతిరేకంగా అక్షరాలను ఆయుధాలుగా మలిచిన యోధుడు. సినారె తెలుగు భాషను ప్రపంచ వేదికపై నిలబెట్టిన జ్ఞానపీఠ గ్రహీత. కాళోజీ నారాయణరావు ప్రజల గుండె చప్పుడు వినిపించిన ప్రజాకవి. వీరి కృషి తెలంగాణకే పరిమితం కాదు. మొత్తం తెలుగు జాతి గర్వించదగిన సాహిత్య సంపద.
ఇక సర్దార్ సర్వాయి పాపన్న విషయానికి వస్తే, ఆయన కేవలం ప్రాంతీయ నాయకుడు కాదు. సామాన్య వర్గాల నుంచి ఎదిగి, అప్పటి అధికార వ్యవస్థను సవాల్ చేసి, గోల్కొండ కోటను సైతం జయించిన చారిత్రక వ్యక్తి. తెలంగాణ పౌరుషానికి, ఆత్మగౌరవానికి ప్రతీకగా నిలిచిన ఆయన పేరు నేడు తెలంగాణలో గౌరవంగా పలుకబడుతోంది.
అయితే విజయవాడ, విశాఖపట్నం, తిరుపతి, రాజమండ్రి, కడప వంటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రధాన నగరాల్లో దాశరథి, సినారె, కాళోజీ, సర్దార్ సర్వాయి పాపన్న వంటి మహనీయుల విగ్రహాలు ఎంత మేరకు కనిపిస్తున్నాయి? తెలంగాణ చరిత్రను, తెలంగాణ సాహిత్యాన్ని ప్రతిబింబించే స్మారక చిహ్నాలు అక్కడ ఎంతవరకు ఉన్నాయి? అనే ప్రశ్న ఇప్పుడు చర్చకు వస్తోంది.
ఇది ఎవరి విగ్రహాన్ని తొలగించాలనే డిమాండ్ కాదు. ఎవరి చరిత్రను తగ్గించాలనే ప్రయత్నం కూడా కాదు. ఇప్పటికే ఉన్న మహనీయులను గౌరవిస్తూనే, మరో ప్రాంతానికి చెందిన మహనీయులకు కూడా సమాన గుర్తింపు ఇవ్వాలనే ఆలోచన మాత్రమే. అల్లూరి సీతారామరాజు తెలంగాణలో గౌరవం పొందినట్లే, దాశరథి, కాళోజీ, సినారె, సర్దార్ సర్వాయి పాపన్న వంటి మహనీయులు కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రజలకు మరింత చేరువ కావాలి.
ఎందుకంటే చరిత్రకు సరిహద్దులు ఉండవు. మహనీయులకు ప్రాంతాలు ఉండవు. వారు మొత్తం సమాజానికి చెందినవారు. ఒక ప్రాంతం మరో ప్రాంత మహనీయులను గౌరవించినప్పుడు మాత్రమే నిజమైన సాంస్కృతిక ఐక్యత బలపడుతుంది. తెలుగు జాతి గొప్పతనం కూడా అక్కడే కనిపిస్తుంది.
తెలంగాణలో ఎన్టీఆర్, అల్లూరి విగ్రహాలు కనిపిస్తున్నప్పుడు.. ఏపీలో దాశరథి, సినారె, కాళోజీ, సర్దార్ సర్వాయి పాపన్నలకు కూడా సముచిత స్థానం కల్పిస్తే అది చరిత్రకు ఇచ్చే గౌరవం మాత్రమే కాదు.. రెండు తెలుగు రాష్ట్రాల మధ్య పరస్పర గౌరవానికి కూడా ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
